Niebieska kukurydza
Niebieska kukurydza jest odmianą kukurydzy wyróżniającą
się ziarnami o niebieskim lub fioletowym zabarwieniu, które zawdzięcza
obecności antocyjanów – naturalnych barwników o właściwościach
przeciwutleniających.
Charakteryzuje się lekko orzechowym smakiem i jest ceniona za wysoką zawartość związków bioaktywnych oraz błonnika. Pod względem wartości odżywczej jest zbliżona do tradycyjnej żółtej kukurydzy, jednak zawiera więcej przeciwutleniaczy i może mieć nieco niższy indeks glikemiczny.
Wykorzystuje się ją głównie do produkcji mąki, tortilli, chipsów oraz innych wyrobów spożywczych.
Roślina wyglądem przypomina zwykłą kukurydzę, a jej najbardziej charakterystyczną cechą są intensywnie zabarwione kolby i ziarna.
Niebieską kukurydzę uprawia się podobnie jak inne odmiany kukurydzy. Wymaga ona żyznych, przepuszczalnych gleb oraz stanowisk dobrze nasłonecznionych.
Nasiona wysiewa się wiosną, gdy temperatura gleby
osiągnie około 10–12°C, najczęściej w rzędach oddalonych od siebie o 60–80 cm.
Roślina najlepiej rozwija się przy umiarkowanej
wilgotności podłoża, dlatego w okresach suszy konieczne może być nawadnianie.
W czasie wzrostu wykonuje się zabiegi pielęgnacyjne,
takie jak odchwaszczanie i nawożenie, zwłaszcza azotem, fosforem i potasem.
Zbiór przeprowadza się po osiągnięciu pełnej dojrzałości kolb, kiedy ziarna są twarde i mają charakterystyczne niebieskie lub fioletowe zabarwienie.
Dzięki stosunkowo dobrej odporności na niektóre niekorzystne warunki środowiskowe niebieska kukurydza może być uprawiana zarówno w gospodarstwach tradycyjnych, jak i ekologicznych.
Niebieską kukurydzę wysiewa się zazwyczaj wiosną, od
końca kwietnia do maja, gdy gleba jest już odpowiednio ogrzana.
Rośliny intensywnie rosną w okresie od maja do sierpnia,
a dojrzewanie kolb przypada na późne lato i wczesną jesień.
Zbiory przeprowadza się najczęściej od września do
października, w zależności od odmiany oraz warunków klimatycznych.
Okres wegetacji niebieskiej kukurydzy trwa zwykle od 90
do 120 dni.
Niebieskiej kukurydzy należy unikać sadzenia na glebach ciężkich, podmokłych i słabo przepuszczalnych, ponieważ nadmiar wilgoci sprzyja gniciu korzeni i rozwojowi chorób.
Nie zaleca się również uprawy na stanowiskach zacienionych, gdyż kukurydza jest rośliną światłolubną i do prawidłowego wzrostu wymaga dużej ilości słońca.
Niekorzystne są także tereny narażone na częste przymrozki oraz miejsca o bardzo kwaśnym odczynie gleby.
W celu ograniczenia występowania chorób i szkodników nie powinno się sadzić niebieskiej kukurydzy przez kilka lat z rzędu na tym samym polu ani bezpośrednio po innych roślinach zbożowych, jeśli istnieje ryzyko nagromadzenia patogenów glebowych.
Najlepsze efekty uzyskuje się, stosując zmianowanie i wybierając stanowiska ciepłe, dobrze nasłonecznione oraz osłonięte od silnych wiatrów.
Niebieska kukurydza nie została wynaleziona przez jedną
osobę. Jest to tradycyjna odmiana kukurydzy, która była uprawiana i
selekcjonowana przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej i Środkowej przez
tysiące lat.
Szczególnie duży wkład w jej zachowanie i rozwój miały
społeczności związane z Hopi Tribe, a także inne ludy Pueblo zamieszkujące
tereny dzisiejszych południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych.
Pierwotnie wszystkie odmiany kukurydzy wywodzą się z
udomowienia dzikiej trawy zwanej teosinte, które rozpoczęło się około 9 tysięcy
lat temu na obszarze dzisiejszego Mexico.
Niebieska kukurydza jest więc wynikiem wielowiekowej
selekcji prowadzonej przez kolejne pokolenia rolników, a nie dziełem jednego
wynalazcy.
Nazwa niebieska kukurydza pochodzi od charakterystycznego
koloru jej ziaren, które mają barwę od jasnoniebieskiej do ciemnofioletowej.
Zabarwienie to jest spowodowane obecnością antocyjanów –
naturalnych barwników roślinnych o właściwościach przeciwutleniających.
W języku angielskim odmiana ta jest nazywana blue corn, co dosłownie oznacza „niebieska kukurydza”. Nazwa odnosi się więc bezpośrednio do najbardziej wyróżniającej cechy tej rośliny, czyli barwy jej ziaren.
