Maíz azul

Niebieska kukurydza

Niebieska kukurydza jest odmianą kukurydzy wyróżniającą się ziarnami o niebieskim lub fioletowym zabarwieniu, które zawdzięcza obecności antocyjanów – naturalnych barwników o właściwościach przeciwutleniających.

Charakteryzuje się lekko orzechowym smakiem i jest ceniona za wysoką zawartość związków bioaktywnych oraz błonnika. Pod względem wartości odżywczej jest zbliżona do tradycyjnej żółtej kukurydzy, jednak zawiera więcej przeciwutleniaczy i może mieć nieco niższy indeks glikemiczny.

Wykorzystuje się ją głównie do produkcji mąki, tortilli, chipsów oraz innych wyrobów spożywczych.

Roślina wyglądem przypomina zwykłą kukurydzę, a jej najbardziej charakterystyczną cechą są intensywnie zabarwione kolby i ziarna.

Niebieską kukurydzę uprawia się podobnie jak inne odmiany kukurydzy. Wymaga ona żyznych, przepuszczalnych gleb oraz stanowisk dobrze nasłonecznionych.

Nasiona wysiewa się wiosną, gdy temperatura gleby osiągnie około 10–12°C, najczęściej w rzędach oddalonych od siebie o 60–80 cm.

Roślina najlepiej rozwija się przy umiarkowanej wilgotności podłoża, dlatego w okresach suszy konieczne może być nawadnianie.

W czasie wzrostu wykonuje się zabiegi pielęgnacyjne, takie jak odchwaszczanie i nawożenie, zwłaszcza azotem, fosforem i potasem.

Zbiór przeprowadza się po osiągnięciu pełnej dojrzałości kolb, kiedy ziarna są twarde i mają charakterystyczne niebieskie lub fioletowe zabarwienie.

Dzięki stosunkowo dobrej odporności na niektóre niekorzystne warunki środowiskowe niebieska kukurydza może być uprawiana zarówno w gospodarstwach tradycyjnych, jak i ekologicznych.

Niebieską kukurydzę wysiewa się zazwyczaj wiosną, od końca kwietnia do maja, gdy gleba jest już odpowiednio ogrzana.

Rośliny intensywnie rosną w okresie od maja do sierpnia, a dojrzewanie kolb przypada na późne lato i wczesną jesień.

Zbiory przeprowadza się najczęściej od września do października, w zależności od odmiany oraz warunków klimatycznych.

Okres wegetacji niebieskiej kukurydzy trwa zwykle od 90 do 120 dni.

Niebieskiej kukurydzy należy unikać sadzenia na glebach ciężkich, podmokłych i słabo przepuszczalnych, ponieważ nadmiar wilgoci sprzyja gniciu korzeni i rozwojowi chorób.

Nie zaleca się również uprawy na stanowiskach zacienionych, gdyż kukurydza jest rośliną światłolubną i do prawidłowego wzrostu wymaga dużej ilości słońca.

Niekorzystne są także tereny narażone na częste przymrozki oraz miejsca o bardzo kwaśnym odczynie gleby.

W celu ograniczenia występowania chorób i szkodników nie powinno się sadzić niebieskiej kukurydzy przez kilka lat z rzędu na tym samym polu ani bezpośrednio po innych roślinach zbożowych, jeśli istnieje ryzyko nagromadzenia patogenów glebowych.

Najlepsze efekty uzyskuje się, stosując zmianowanie i wybierając stanowiska ciepłe, dobrze nasłonecznione oraz osłonięte od silnych wiatrów.

Niebieska kukurydza nie została wynaleziona przez jedną osobę. Jest to tradycyjna odmiana kukurydzy, która była uprawiana i selekcjonowana przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej i Środkowej przez tysiące lat.

Szczególnie duży wkład w jej zachowanie i rozwój miały społeczności związane z Hopi Tribe, a także inne ludy Pueblo zamieszkujące tereny dzisiejszych południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych.

Pierwotnie wszystkie odmiany kukurydzy wywodzą się z udomowienia dzikiej trawy zwanej teosinte, które rozpoczęło się około 9 tysięcy lat temu na obszarze dzisiejszego Mexico.

Niebieska kukurydza jest więc wynikiem wielowiekowej selekcji prowadzonej przez kolejne pokolenia rolników, a nie dziełem jednego wynalazcy.

Nazwa niebieska kukurydza pochodzi od charakterystycznego koloru jej ziaren, które mają barwę od jasnoniebieskiej do ciemnofioletowej.

Zabarwienie to jest spowodowane obecnością antocyjanów – naturalnych barwników roślinnych o właściwościach przeciwutleniających.

W języku angielskim odmiana ta jest nazywana blue corn, co dosłownie oznacza „niebieska kukurydza”. Nazwa odnosi się więc bezpośrednio do najbardziej wyróżniającej cechy tej rośliny, czyli barwy jej ziaren.